Τα ανδρογόνα, όπως η τεστοστερόνη και η DHEA, συχνά αποκαλούνται «ανδρικές ορμόνες», όμως παίζουν σημαντικό ρόλο και στο γυναικείο σώμα. Παράγονται φυσιολογικά σε μικρότερες ποσότητες και συμβάλλουν σε λειτουργίες όπως η ενέργεια, η λίμπιντο και η μυϊκή ανάπτυξη.

Όταν όμως τα επίπεδά τους διαταράσσονται, είτε αυξάνονται είτε μειώνονται, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον κύκλο, τη διάθεση και τη συνολική υγεία.

Τι είναι τα ανδρογόνα και ποιος ο ρόλος τους;

Τα δύο βασικά ανδρογόνα που μας απασχολούν είναι:

• Τεστοστερόνη: παράγεται κυρίως από τις ωοθήκες

• DHEA (Δεϋδροεπιανδροστερόνη): παράγεται από τα επινεφρίδια, τα οποία σχετίζονται άμεσα με την απόκριση στο στρες

Αυτές οι ορμόνες είναι απαραίτητες, αλλά η ισορροπία τους είναι το κλειδί. Τα αυξημένα ανδρογόνα μπορεί να εκδηλωθούν με πολλούς τρόπους, συχνά παρόμοιους ανεξαρτήτως της αιτίας:

• Τριχόπτωση
• Ακμή και λιπαρό δέρμα
• Ανεπιθύμητη τριχοφυΐα (πρόσωπο, στήθος)
• Ακανόνιστος ή απούσιος κύκλος
• Μεγάλες διάρκειες κύκλου
• Αντίσταση στην ινσουλίνη
• Αλλαγές στη διάθεση (άγχος, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη)
• Δυσκολίες γονιμότητας

Παρότι τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν, η αιτία δεν είναι πάντα η ίδια.

Γιατί ανεβαίνουν τα ανδρογόνα;

Η κατανόηση της αιτίας είναι καθοριστική για τη σωστή αντιμετώπιση:

• Αυξημένη τεστοστερόνη: Συχνά συνδέεται με διαταραχές σακχάρου και αντίσταση στην ινσουλίνη, που υπερδιεγείρουν τις ωοθήκες

• Αυξημένη DHEA: Συνδέεται κυρίως με χρόνιο στρες, καθώς παράγεται από τα επινεφρίδια

Αυτός είναι και ο λόγος που η μέτρηση και των δύο ορμονών είναι απαραίτητη για μια ολοκληρωμένη εικόνα. 

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών επηρεάζει περίπου το 10% των γυναικών και αποτελεί τόσο ορμονική όσο και μεταβολική διαταραχή.

Για τη διάγνωση απαιτούνται τουλάχιστον 2 από τα 3:

• Αυξημένα ανδρογόνα
• Διαταραχές ωορρηξίας (ακανόνιστος κύκλος)
• Πολυκυστικές ωοθήκες σε υπερηχογράφημα

Σημαντικό να θυμάσαι ότι δεν σημαίνει ότι κάθε υψηλό ανδρογόνο σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις PCOS, αλλά και ότι ούτε ότι κάθε PCOS συνοδεύεται από υψηλά ανδρογόνα

Τα ανδρογόνα μπορούν να επηρεάσουν την ωορρηξία, οδηγώντας σε χαμηλή προγεστερόνη και ορμονική ανισορροπία. Μπορεί να έχεις συμπτώματα με φυσιολογικές τιμές. Το πώς μεταβολίζει το σώμα σου τα ανδρογόνα παίζει τεράστιο ρόλο. Ορισμένοι οργανισμοί κατευθύνουν τα ανδρογόνα σε πιο δραστικές μορφές, που προκαλούν έντονα συμπτώματα, ακόμα κι αν οι εξετάσεις αίματος είναι φυσιολογικές. 

Αν έχεις:

• Ακμή
• Τριχοφυΐα ή τριχόπτωση
• Ακανόνιστο κύκλο
• Έντονες εναλλαγές διάθεσης

τότε το ζήτημα μπορεί να αφορά τον μεταβολισμό των ορμονών και όχι μόνο τα επίπεδά τους. Μπορείς να αποκαταστήσεις την ορμονική ισορροπία του οργανισμού και να ισορροπήσεις τα ανδρογόνα με:

• Ολοκληρωμένο ορμονικό έλεγχο (τεστοστερόνη, LH, DHEA, Δ4, SHBG, 17-OH progesterone, DHEA-s, προλακτίνη, καμπύλη σακχάρου και ινσουλίνης, HbA1c, σάκχαρο νηστείας)
• Σταθεροποίηση σακχάρου (τακτικά γεύματα με πρωτεΐνη και καλά λιπαρά)
• Διαχείριση στρες (κίνηση, όρια, τεχνικές χαλάρωσης)
• Προπόνηση με αντιστάσεις και βάρη, και καθημερινή κίνηση π.χ. περπάτημα ή κάποιας μορφής ήπιο cardio
• Ποιοτικό ύπνο και επαρκή ξεκούραση

Μπορείς να βρεις πληροφορίες για το πως να έχεις μια καλύτερη περίοδο, πως να υποστηρίξεις τις ορμόνες σου και πως να εξισορροπήσεις τα επίπεδα σακχάρου στο  Eat for your Cycle Cookbook.

 

Αν έχεις υψηλά ανδρογόνα το σημαντικό είναι η ισορροπία τους και το πώς λειτουργούν μέσα στο σώμα σου.Με τη σωστή καθοδήγηση και μικρές στοχευμένες αλλαγές, μπορείς να επαναφέρεις την ορμονική σου ισορροπία και να νιώσεις ξανά καλά με το σώμα σου.