Σεξουαλική Υγεία & Σχέσεις

 Δουλεύοντας με αρκετά περιστατικά με κολπικές λοιμώξεις, δεν θα πρέπει να υπάρχει ντροπή και μυστικότητα σχετικά με την υγεία του κόλπου μας.  Η υγεία του κόλπου είναι ΚΟΙΝΗ και πρέπει να αντιμετωπίζεται κατάλληλα.  Πως μπορείς να βοηθήσεις την υγεία του κόλπου σου;

Ποιες είναι οι κολπικές λοιμώξεις;

Το φυσιολογικό κολπικό οικοσύστημα είναι ένα περιβάλλον που διαθέτει υψηλά επίπεδα ειδών γαλακτοβακίλλων που παράγουν υπεροξείδιο του υδρογόνου. Αυτό διατηρεί ένα χαμηλό και όξινο pH (4.0–4.5), το οποίο καταστέλλει την ανάπτυξη αρνητικών και θετικών κατά Gram αναερόβιων βακτηρίων. Συχνές αλλαγές στο pH του κολπικού καναλιού επιτρέπουν τον υπερπληθυσμό των κακών βακτηρίων. Τα καλά βακτήρια χρειάζονται ένα όξινο περιβάλλον για να κατοικήσουν. Η πιο κοινή κολπική λοίμωξη είναι η βακτηριακή κολπίτιδα - είναι σημαντικό να πάρεις καθοδήγηση από τον ιατρό σου αν παρατηρήσεις συμπτώματα, με τα πιο συχνά να είναι η οσμή παρόμοια με ψάρι ή μια λεπτή, υδαρής ή γκρι όψη συνοδείας πιθανού κνησμού ή πόνου. Τα συμπτώματα μεταξύ άλλων κολπικών λοιμώξεων (VC, trichomoniasis, CV, AV) μπορεί να διαφέρουν.

Τι γίνεται με τη βακτηριακή κολπίτιδα;

Αν βιώνεις συμπτώματα είναι σημαντικό να εξετασθείς από τον ιατρό σου.

Παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στη βακτηριακή κολπίτιδα;

  • Χαμηλή ανοσολογική ανθεκτικότητα
  • Μοτίβα Ύπνου
  • Επίπεδα Στρες (Το χρόνιο στρες μπορεί να διαταράξει το μικρο βίωμα, τόσο στο έντερο όσο και στον κόλπο. Η παρατεταμένη έκθεση σε στρεσσογόνες καταστάσεις μπορεί να διεγείρει την παραγωγή κορτιζόλης, η οποία θα επηρεάσει τα επίπεδα γλυκογόνου στον κόλπο και κατά συνέπεια τους πληθυσμούς γαλακτοβακίλλων)
  • Δραστηριότητα οιστρογόνων και πιθανές ορμονικές επιδράσεις στο κολπικό μικρο βίωμα (π.χ. εμμηνόπαυση)
  • Ιστορικό σεξουαλικής Υγείας και συντρόφων; χρήση κολπικών λιπαντικών ή κοινή χρήση κολπικών σεξουαλικών παιχνιδιών
  • Απροστάτευτη σεξουαλική επαφή - το σπέρμα είναι αλκαλικό - μπορεί να εξουδετερώσει την κολπική οξύτητα για 6-17 ώρες
  • Κάπνισμα (η χρήση τσιγάρου έχει συσχετιστεί με αυξημένα επίπεδα βιογενών αμινών που επηρεάζουν τη μολυσματικότητα των μολυσματικών παθογόνων και αυξάνουν την ευαισθησία στη μόλυνση. Οι βιογενείς αμίνες μπορεί επίσης να συμβάλλουν στην κολπική δυσοσμία σε γυναίκες με χαμηλά επίπεδα κολπικών γαλακτοβακίλλων).
  • Ορισμένα αντιβιοτικά, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων του αναπνευστικού ή του ουροποιητικού επιδρούν αρνητικά στους κολπικούς γαλακτοβάκιλλους.
  • Εμμηνορρυσία - το αίμα της περιόδου είναι αλκαλικό. Μερικές γυναίκες με βαριά περίοδο έχουν μεγαλύτερο θέμα με BV, ειδικά πριν την περίοδο.
  • Χρήση αντιβακτηριδιακών σαπουνιών στην περιοχή του αιδοίου και του κόλπου—αυτά τα σαπούνια μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τους «καλούς» γαλακτοβάκιλλους.

Ποια θεραπεία προτείνεται; 

Ποια είναι η δική μου προσέγγιση στην αντιμετώπιση της κολπίτιδας και πως έχω προσεγγίσει περιστατικά μου;

Με τα περιστατικά που έχω δουλέψει, συνήθως ακολουθώ ένα διάγραμμα κατόπιν του ιστορικού τους. Το κάθε περιστατικό είναι διαφορετικό. Αρχικά, αν υπάρχουν συμπτώματα πάμε στο γιατρό μας για να κάνουμε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις - you need to get tested για να δεις τι υπάρχει. Σ' ότι θέμα αντιμετωπίζουμε πρέπει πρώτα να πάρουμε τη διάγνωση. Αν έχουμε πάρει αντιβιώσεις και προ βιοτικά ή κολπικά υπόθετα ή οτιδήποτε άλλο και τα συμπτώματα μας επιμένουν μακροπρόθεσμα και δε δίνεται άλλη ιατρική λύση, τότε εδώ μπορώ να σε υποστηρίξω ή αν παράλληλα θέλεις να υποστηρίξεις την κολπική σου υγεία πηγαίνοντας στο αίτιο και μαθαίνοντας τι πρέπει να κάνεις μακροπρόθεσμα αν αυτό επιμένει ή συμβαίνει συνέχεια. 

Αρχικά, μαθαίνουμε να κατανοήσουμε ότι ο κόλπος έχει το δικό του ευδιάκριτο κοινό μικροβίωμα που διαφέρει από τα άλλα μικροβιώματα του σώματος. Η σύνθεση του μικροβιώματος στον κόλπο παίζει ρόλο στην υγεία του κόλπου, της αναπαραγωγής και της υγείας σου σαν μητέρα (αν επιλέξεις να κάνεις παιδιά). Όταν εξετάζουμε την κολπική δυσβίωση, είναι επίσης σημαντικό να λάβουμε υπόψιν και άλλες πιθανές πηγές διασταυρούμενης μόλυνσης, όπως
όπως τα μικροβιώματα του εντέρου και του ουροποιητικού και τα μικροβιώματα του στόματος/κολπικού/πέους των σεξουαλικών συντρόφων, τα οποία μπορεί να δικαιολογούν περαιτέρω έρευνες ή πρακτικές υγιεινής για την πρόληψη επανεμφάνισης μολύνσεων. Είναι σημαντικό αν υπάρχει σταθερός σύντροφος να εξετασθεί και αυτός και να το συζητήσεις / αντιμετωπίσεις πρώτα και με τον ιατρό. 

Δουλεύοντας μαζί, κοιτάμε ιδιωτικά σε συνεργασία με εξειδικευμένα εργαστήρια,  αν κατοικείς Ελλάδα ή Ευρώπη ή Ηνωμένο Βασίλειο το κολπικό μικροβίωμα και/ή το ουροποιητικό αν υπάρχει ιστορικό χρόνιων ουρολοιμώξεων μέσω μοριακών εξετάσεων (RT-PCR) για να προσδιορίσουμε όλους τους μικροοργανισμούς και των γαλακτοβάκιλλους που συμμετέχουν στην εμφάνιση της κολπίτιδας. Από εκεί μπορούμε να δούμε περαιτέρω την ακριβή εικόνα του κολπικού μικροβιώματος και τι θεραπεία μπορεί να χρειαστεί όσον αφορά τον επαναποικισμό του κολπικού μικροβιώματος με τα κατάλληλα γένη ή υποστήριξη με πρεβιοτικές ενώσεις  και άλλα. 

Σκοπός είναι να :

  • Μειώσουμε την ανάπτυξη αναερόβιων και προαιρετικών αναερόβιων βακτηρίων, αλλάζοντας τη μικροβιακή σύνθεση σε περισσότερο γαλακτικό οξύ και τη κατάσταση παραγωγής SCFA. Προτείνω αναλυτική εξέταση κολπικού μικροβιώματος για να δεις τις ανάγκες σου σε συγκεκριμένα γένη. 
  • Μειώσουμε τον σχηματισμό βιοφίλμ - σημαντικό σε περίπτωση που επιμένουν χρόνια. 
  • Μειώσουμε τη φλεγμονή και επιδιορθώσουμε την επιθηλιακή επένδυση - υποστηρίζουμε ολιστικά το σώμα, και επικεντρωνόμαστε και στην ορμονική σου υγεία ειδικά αν αντιμετωπίζεις PMS. 
  • Υποστηρίξουμε την ανοσία και διερεύνησουμε άλλους παραγόντες που συμβάλλουν στη δυσβίωση, όπως το στρες, η δυσβίωση του εντέρου, το τρόπο ζωής και την ορμονική μας εικόνα. 

Οι πιο συνήθεις προτάσεις μου είναι: 

  1. Προβιοτικά από το στόμα (L. rhamnosus & L. reuteri) για 3 μήνες για τη δημιουργία υγιούς συνοχής στα καλά βακτήρια του κόλπου είτε κολπικά σκευάσματα (Fems Immunol Medical Microbiol. 2003;35(2):131-134). Είναι σημαντικό να επιετευχθεί κολπικός επανααποικισμός γαλακτικού οξέος από είδη βακτηρίων (LAB) συμπεριλαμβανομένου του L. crispastus αν υπάρχει μειωμένη παρουσία, μείωση αναερόβιας
    βακτηριακής ανάπτυξης, μείωση φλεγμονώδων κυτοκινών. Απαιτείται αναλυτική εξέταση κολπικού μικροβιώματος. 
  2. Τα χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D στον ορό σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο βακτηριακής κολπίτιδας στις γυναίκες (Bmc Infect Dis. 2023;23(1):208.). Πρέπει να δούμε τα επίπεδα σου στον ορό, συγκεκριμένα την 1,25OHD μέσω αιματολογικών εξετάσεων. 
  3. Να αυξήσουμε την κατανάλωση πρεβιοτικών ενώσεων και πολυφαινόλων στο έντερο για να αυξήσουμε τα LAB και Bifidobacteria και έτσι να περιορίσουμε την ανάπτυξη παθογόνων στο GIT για τη πρόληψη
    μετατόπισης στον κόλπο.
  4. Συστημικά ένζυμα, αν υφίσταται μακροχρόνια και παράλληλα υπάρχουν συμπτώματα PMS ή διάγνωση ενδομητρίωσης ή αδενομύωσης. 
  5. Κατάλληλα συμπληρώματα και τρόφιμα για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως πιπερόριζα, omega 3 medicinal mushrooms, ψευδάργυρος, ALA, vitamin C, spirulina για να μειωθεί η φλεγμονή βάση συνολικής εικόνας ή συμπτωμάτων

Ορισμένες άλλες lifestyle προτάσεις που συμβουλεύω είναι: 

  1. Αποφυγή συμβατικών προϊόντων περιόδου με άρωμα αλλά και χαρτιού υγείας και αρωματικών σαπουνιών για την περιοχή. Αποφυγή ταμπόν μέχρι να είσαι χωρίς συμπτώματα για 6 μήνες. Εάν χρησιμοποιείς κύπελλο περιόδου, φροντίσε να αποστειρώνεται με κάθε χρήση. Αποφυγή και μαντηλακιών (εκτός αν συνταγογραφήθηκαν).
  2. Τα τρόφιμα που έχουν υποστεί γαλακτοζύμωση όπως το γιαούρτι, το kimchi και το ξινολάχανο υποστηρίζουν τα καλά βακτήρια (Benef Microbes. 2018;9(1):35-50.)
  3. Απόφυγε τη χρήση bidet & κολπικά douches (Res Microbiol. 2017. Nov - Dec;168(9-10):845-858).
  4. Σκούπισμα εμπρός προς τα πίσω μετά από κίνηση του εντέρου ή η ούρηση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μεταφοράς βακτηρίων στον κόλπο που μπορεί να οδηγήσει σε κολπίτιδα
  5. Bαμβακερά εσώρουχα και άλλαγμα εσωρούχων ή μαγιού αν είναι βρεγμένα.
  6. Κοιμήσου commando - δηλαδή χωρίς εσώρουχα για να επιτρέπεται η κυκλοφορία του αέρα.
  7. Ούρηση μετά από σεξουαλική δραστηριότητα.
  8. Αν με συμπτώματα, αποφυγή σεξουαλικής δραστηριότητας και εξέταση σεξουαλικού συντρόφου αν υποτροπιάζουσα.
  9. Να διατηρείται γενικά η περιοχή στεγνή, ειδικά μετά από έντονη εφίδρωση λόγω άσκησης.
  10. Αποφυγή χημικών προσθέτων σε λιπαντικά και προφυλακτικά. Επιλογή φυσικών προϊόντων ευθυγραμμισμένα στο κολπικό pH και μη ερεθιστικά για το ευαίσθητο κολπικό επιθήλιο.
  11. Εμπλούτισε τη διατροφή σου με φρέσκα τρόφιμα, όπως φρούτα και λαχανικά. Πρόσεξε την πρόσληψη της ζάχαρης και του αλκοόλ.

Μπάνιο με μαγειρική σόδα (ιδανικά χωρίς αλουμίνιο) (Sitz Bath) :

Ευρέως γνωστά για τις γυναίκες, τα οποία συστήνονται κυρίως για την κυτταρολυτική κολπίτιδα, σύνδρομο υπερανάπτυξης γαλακτοβακίλλων, δεν είναι μόλυνση και δεν μεταδίδεται σεξουαλικά - μπορεί να χρησιμοποιηθεί και προληπτικά για την υγιεινή του κόλπου (συμβουλεύσου εκ των προτέρων το γιατρό σου αν υφίσταται κάποιο χρόνιο νόσημα ).

Διαλύεις 3 κουταλιές της σούπας μαγειρική σόδα σε ζεστό μπάνιο και μουλιάζεις για 15-20 λεπτά έως 2 φορές την ημέρα κάθε μήνα για την ανακούφιση του κνησμού στο κόλπο. Τέτοιο σύμπτωμα μπορεί να είναι κυκλικό και πιο έντονο πριν από την έμμηνο ρύση (πριν ή μετά). *ενώ η μαγειρική σόδα μπορεί να ανακουφίσει τον κνησμό του κόλπου, δε θα αντιμετωπίσει υποκείμενες λοιμώξεις όπως λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, βακτηριακή κολπίτιδα ή σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις όπως χλαμύδια, γονόρροια ή τριχομονάση – όλα αυτά απαιτούν αντιβιοτική φαρμακευτική αγωγή ως θεραπεία.

Αν επιθυμείς να το δούμε μαζί και θέλεις να σε βοηθήσω να υποστηρίξεις περαιτέρω το θέμα της κολπίτιδας ή να υποστηρίξεις την υγεία του κόλπου, κλείσε μια συνεδρία μαζί μου εδώ 

Πηγές : Internet J Adv Nurs Pract. 2003;6(1):1-10.;Mycopathologia 175, 153–158 (2013). https://doi.org/10.1007/s11046-012-9583-2; Korenek P, Britt R, Hawkins C. Differentiation of the vaginoses-bacterial vaginosis, lactobacillosis, and cytolytic vaginosis. Internet J Adv Nurs Pract. 2003;6(1):1-10.;Msphere. 2020;5(4):e00593-20. doi:10.1128/msphere.00593-20;Microb Cell Fact. 2020;19(1):203. doi:10.1186/s12934-020-01464-4;Sci Rep. 2018 Jan 16;8(1):852; Frontiers in Endocrinology vol. 9 568. 24 Sep. 2018, STD. 2010 May;37(5):335-339; Acta Obstet Gynecol Scandi. 2011 Dec;90(12):1302-6; STD. 2010 May;37(5):335-339.;Gynecol Obstet Invest. 2017;82(2):137-143.;Internet J Adv Nurs Pract. 2003;6(1):1-10; Res Microbiol. 2017 Nov - Dec;168(9-10):845-858;

Σε απασχολούν οι κολπίτιδες;

Μαρτιμιανάκη Νίκη

Διατροφολόγος